Το ερευνητικό έργο ΑΣΚΟΣ: ΑΣφάλεια και προστασία Κρίσιμων υποδομών ΟμοσπονδίαΣ αναπτύσσει μια καινοτόμο πλατφόρμα κυβερνοασφάλειας για κρίσιμες υποδομές, αξιοποιώντας τεχνολογίες αιχμής που μεταβιβάζουν την πληροφορία και την απόφαση πιο κοντά στο σημείο που παράγεται. Μία από τις τεχνολογίες του έργου είναι το Multi-access Edge Computing (MEC). Μια αρχιτεκτονική που φέρνει υπολογισμό και αποθήκευση στην «άκρη» του δικτύου, εκεί όπου βρίσκονται οι αισθητήρες, οι εφαρμογές και οι χρήστες.
Γιατί MEC ( Multi-access Edge Computing )
Σε περιβάλλοντα με αυστηρές απαιτήσεις ασφάλειας και διαθεσιμότητας, κάθε καθυστέρηση μετράει. Το MEC επιτρέπει την εκτέλεση κρίσιμων λειτουργιών (ανίχνευση ανωμαλιών, ελέγχους πρόσβασης, εφαρμογή πολιτικών) επί τόπου, χωρίς περιττές μεταφορές δεδομένων προς απομακρυσμένα κέντρα. Έτσι επιτυγχάνεται ταυτόχρονα καλύτερη προστασία της ιδιωτικότητας, ενισχυμένη ανθεκτικότητα στις επιθέσεις και πολύ πιο γρήγορη απόκριση.
Κύρια πλεονεκτήματα του MEC στην ασφάλεια
🔎 Μείωση χρόνου απόκρισης (ultra-low latency):
Το MEC φέρνει επεξεργασία και αποθήκευση δίπλα στις πηγές δεδομένων, εξαλείφοντας επιπλέον hops και συμφόρηση. Κρίσιμες λειτουργίες, όπως ανίχνευση ανωμαλιών, έλεγχοι ταυτότητας ή ενεργοποίηση πολιτικών ασφαλείας, εκτελούνται τοπικά, με καθυστέρηση χιλιοστών του δευτερολέπτου. Το πρακτικό όφελος είναι ότι οι απειλές εντοπίζονται και μετριάζονται πριν εξαπλωθούν, ενώ διατηρείται η διαθεσιμότητα υπηρεσιών και η επιχειρησιακή συνέχεια.
🔐 Τοπική επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένων (privacy by locality):
Με το MEC, ευαίσθητα δεδομένα (τηλεμετρία συστημάτων, logs, βιομηχανικά ή βιοϊατρικά σήματα) αναλύονται στον χώρο που παράγονται, χωρίς να αποστέλλονται ακατέργαστα στο cloud. Αυτό περιορίζει δραστικά την έκθεση σε κινδύνους κατά τη μεταφορά, απλοποιεί τη συμμόρφωση, και επιτρέπει ελέγχους πρόσβασης. Προς το κεντρικό περιβάλλον μεταφέρονται μόνο συμπεράσματα ή συγκεντρωτικά στατιστικά, μειώνοντας το bandwidth και το attack surface.
🧩 Ενσωμάτωση με SDN/NFV για ευέλικτη άμυνα:
Η σύζευξη MEC με SDN (Software Defined Networking) και NFV (Network Function Virtualization) καθιστά το δίκτυο «προγραμματίσιμο». Κανόνες, διαδρομές και network functions (firewall, IDS/IPS, DPI) αναπτύσσονται, αναβαθμίζονται ή μετακινούνται δυναμικά στο edge. Όταν αλλάζει το ρίσκο ή το φορτίο, το σύστημα εφαρμόζει άμεσα micro-segmentation, rate limiting ή rerouting κοντά στην πηγή του προβλήματος, χωρίς καθυστερήσεις και χωρίς να επιβαρύνει το core.
🤝 Ομοσπονδιακή μάθηση (Federated Learning) στο edge:
Το MEC ευνοεί την ομοσπονδιακή μάθηση, όπου τα μοντέλα εκπαιδεύονται τοπικά πάνω στα δεδομένα κάθε κόμβου και συγχρονίζουν μόνο τα ενημερωμένα βάρη κεντρικά. Έτσι, οι ανιχνευτές απειλών βελτιώνονται συλλογικά χωρίς ανταλλαγή ακατέργαστων δεδομένων. Το αποτέλεσμα είναι πιο ακριβείς, «προσαρμοσμένοι» ανιχνευτές ανά site, με ισχυρές εγγυήσεις ιδιωτικότητας και μειωμένο ρίσκο διαρροών.
Παραδείγματα χρήσης σε κρίσιμες υποδομές
Καινοτόμες εφαρμογές
🕹️ AR/VR για εκπαίδευση και ετοιμότητα στο πεδίο:
Με την υπολογιστική ισχύ στο edge, εφαρμογές AR/VR αποδίδουν ομαλά και με χαμηλό latency, επιτρέποντας ρεαλιστικά σενάρια εκπαίδευσης προσωπικού και ασκήσεις ετοιμότητας. Οι ομάδες βλέπουν στο περιβάλλον τους κρίσιμες ενδείξεις, οδηγίες και προτάσεις αντίδρασης, βελτιώνοντας το χρόνο απόκρισης και ποιότητα αποφάσεων, χωρίς να επιβαρύνουν το κεντρικό δίκτυο.
Με το MEC, το ΑΣΚΟΣ δημιουργεί αποκεντρωμένες και ευφυείς υποδομές που ανταποκρίνονται ταχύτερα, προστατεύουν καλύτερα την ιδιωτικότητα και προσαρμόζονται δυναμικά στον κίνδυνο. Η τεχνολογία λειτουργεί ως καταλύτης για ισορροπία ανάμεσα σε ασφάλεια, απόδοση και ευελιξία, ακριβώς ό,τι χρειάζονται οι σύγχρονες κρίσιμες υποδομές.
